การมีส่วนร่วมของชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

Chamlong Poboon จำลอง โพธิ์บุญ

Abstract


ท่ามกลางปัญหาความร่อยหรอเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมซึ่งกำลังทวีความรุนแรงยิ่งขึ้นทุกขณะนั้น ความหวังหนึ่งที่น่าจะช่วยบรรเทาปัญหานี้ได้ และก่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืน คือการมีส่วนร่วมของชุมชน แนวทางนี้ได้รับการยอมรับและผลักดันอย่างกว้างขวางทั่วโลก รวมทั้งในประเทศไทย หน่วยงานทั้งภาครัฐ องค์กรพัฒนาเอกชน เอกชน และสถาบันการศึกษาควรร่วมมือกัน เพื่อสร้างเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างต่อเนื่อง แนวทางและกลยุทธ์สำคัญที่จะช่วยสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชนคือ 1) การศึกษาทำความเข้าใจถึงวัฒนธรรม แนวคิด และวิถีชีวิตของคนไทย 2) การสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชนในประเด็นปัญหาและแนวของการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม 3) เปิดโอกาสให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมในการวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการของชุมชน และกำหนดแนวทางการพัฒนา 4) การกระจายทรัพยากร อำนาจและความรับผิดชอบในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแก่ชุมชนรายงานได้เสนอตัวอย่างการมีส่วนร่วมของชุมชนในพื้นที่ต่าง ๆ ด้วย

References


กรมการปกครอง. 2541. แนวทางการวางแผนและการจัดการสิ่งแวดล้อมเมือง. กระทรวงมหาดไทย.

กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. 2537. “แนวทางการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม”ใน สิ่งแวดล้อม’ 37 เอกสารประกอบการสัมมนาการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย ครั้งที่ 5. กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.

กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม. 2543. “อบต. สีเขียว เล่ม 1” ใน คู่มือโครงการความร่วมมือเพื่อฟื้นฟูทรัพยากรชุมชน.กระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและสิ่งแวดล้อม. กรุงเทพฯ: ส.ไพบูลย์การพิมพ์

จักรกริช พวงแก้ว. 2542. ประชาคมบางลำพู: ความเคลื่อนไหวของประชาคมเมืองในกรุงเทพมหานคร. สารนิพนธ์วิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต (การจัดการสิ่งแวดล้อม) สำ นักพัฒนาบัณฑิตศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

ชยันต์ วรรธนภูติ. 2537. “การกำหนดกรอบคิดในการวิจัยเชิงคุณภาพ” ใน คู่มือการวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อการพัฒนา. อุทัยดุลยเกษม (บก.) พิมพ์ครั้งที่ 2 สถาบันวิจัยและพัฒนามหาวิทยาลัยขอนแก่น.

ไพรัตน์ เดชะรินทร์. 2527. “นโยบายและกลวิธีการมีส่วนร่วมของชุมชนในยุทธศาสตร์การพัฒนาปัจจุบัน ใน การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนา. ทวีทอง หงส์วิวัฒน์ (บก.) กรุงเทพฯ:ศักดิ์โสภาการพิมพ์.

ทวีทอง หงษ์วิวัฒน์. 2527. การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนา.กรุงเทพฯ: ศักดิ์โสภาการพิมพ์.

มูลนิธิชุมชนเมือง. 2542. คือพลัง ร่วมสร้าง. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์กังหัน.

สมศักดิ์ ศรีสันติสุข. 2537. สังคมวิทยาชุมชน: หลักการศึกษา วิเคราะห์และปฏิบัติการชุมชน. ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยาคณะมนุษยศาสตร์และสังคม มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. ม.ป.ป.ชุดคู่มือการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เล่ม 5.กรุงเทพฯ: ชินวัฒน์การพิมพ์.

อคิน รพีพัฒน์. ม.ร.ว. 2527. “การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาชนบทในสภาพสังคมและวัฒนธรรมไทย” ใน การมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนา. ทวีทอง หงษ์วิวัฒน์ (บก.)กรุงเทพฯ: โสภาการพิมพ์.

อำนวย แก้วทอง. 2537. “การเข้าหาประชาชนกับการรณรงค์วัฒนธรรมไทย”, นิตยสารท้องถิ่น ปีที่ 34 ฉบับที่ 5 พฤษภาคม2537.

อำนาจ อนันตชัย. 2527. การระดมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชนบท. สาขาวิชาส่งเสริมการเกษตรและสหกรณ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิคตอรี่เพาเวิร์พอยท์.

Maslow, Abraham M. 1954. Motivation and Personality. New York: Harper and Brothers.

Reeders, William W. 1963. Some Aspects of the Information Social Participation of Farm Families in New York State.

New York: Cornell University.

United Nation. 1975. Popular Participation in Decision Making for Development. New York: United Nations Publication.


Full Text: PDF

Refbacks

  • There are currently no refbacks.